گیربکس ها چطور خراب می شوند ؟

دسته بندی مطلب: نکات فنی خودرو
نویسنده : عاطفه ساده
  • ۲۳ دی ۱۳۹۷
  • 12241
  • 7
  • مدت مطالعه :10 دقیقه

گیربکس خودروی شما دستی است یا اتوماتیک ؟ این مقاله، نشانه ها و دلایل خرابی این دو نوع جعبه دنده را بررسی می کند و برای شما می نویسد که کار اصلی گیربکس چیست. اگر می خواهید دلایل کوتاه شدن عمر جعبه دنده خودرو را بدانید، با توربومگ همراه باشید.

 

گیربکس یا همان جعبه دنده، امکان رسیدن خودرو به سرعت های بالا بدون ایجاد تغییر در دور موتور را فراهم می کند. به صفحه آمپر پشت فرمان خودروی تان و دور سنج موتور نگاه کنید. در قسمت انتهایی اعدادی که دور موتور را نشان می دهد، محدوده قرمز رنگی دیده می شود. امکان انفجار موتور ماشینی که سرعت آن حول این محدوده است، وجود دارد.

گیربکس

موتور خودرو به مقدار مشخصی دور می گیرد، پس تصور نکنید که موتور هر چقدر بیشتر دور بگیرد، توان بیشتری هم تولید می کند. بعد از یک نقطه مشخص که از محدوده مجاز فاصله می گیرید، توان موتور دچار افت نیز خواهد شد.

گیربکس ها دو نوع هستند: گیربکس دستی و گیربکس اتوماتیک . ابتدا به سراغ نوع اتوماتیک می رویم، زیرا این روزها خودروهای مجهز به این نوع گیربکس، بازار خوبی دارند؛ همچنین در مورد اینکه گیربکس چیست و چگونگی عملکرد آن صحبت می کنیم و سپس شما را با نشانه های بروز مشکل در گیربکس آشنا می کنیم.

 

گیربکس اتوماتیک (Automatic Transmission)

گیربکس اتوماتیک

گیربکس اتوماتیک یکی از محبوب ترین امکانات خودرو در میان رانندگان است، اما اختلاف نظرهای زیادی در مورد عملکرد پر هزینه و پر مصرف آن وجود دارد. بسیاری معتقدند که جعبه دنده اتوماتیک، مزیت های چندان بالایی هم نسبت به جعبه دنده دستی ندارد.

به نظر این افراد، هزینه تعمیر و نگهداری جعبه دنده های خودکار بسیار بالاست و مصرف سوخت بیشتری نسبت به نوع دستی دارند. این باور اشتباه است. در مورد قیمت بالا، باید گفت که این مسئله کاملاً طبیعی است، و شما حتماً ترجیح می دهید به جای یک عمر درگیر شدن با مشکلات جانبی تعویض دنده دستی، مقدار بیشتری هزینه کنید.

در مورد مصرف سوخت بالا هم توضیح جامعی نیاز است تا این باور غلط از بین برود. خودروهایی که گیربکس دستی دارند، هنگام توقف باید خلاص شوند وگرنه خاموش می شوند. در خودروهای گیربکس اتوماتیک، نیازی به خلاص شدن دنده نیست و سیستم جعبه دنده، خودرو را تا زمان حرکت مجدد در همان حالت نگه می دارد. در این شرایط، مقدار بنزین مصرفی، کمی بیشتر است؛ با این حال، خودروهای گیربکس اتوماتیک در سرعت های بالا، مصرف سوخت بسیار پایین تری نسبت به خودروهایی با جعبه دنده دستی دارند.

 

برای خرید لوازم گیربکس تمامی خودرو ها کلیک کنید !

جعبه دنده اتوماتیک

برای مصرف سوخت پایین در سرعت های بالا، دلیلی منطقی وجود دارد که خدمت شما عرض می کنم. تصویر زیر، کنسول دنده خودرویی با گیربکس اتوماتیک را به شما نشان می دهد.

گیربکس های اتوماتیک شامل گیربکس‌های AMT، دوکلاچه DCT، سیاره‌ای AT و CVT می شود. این نوع گیربکس از بخش های مبدل گشتاور، کلاچ گیربکس اتوماتیک، چرخ دنده های گیربکس اتوماتیک و کامپیوتر مرکزی خودرو یعنی ECU تشکیل می شود.

ظاهر و عملکرد تمامی جعبه دنده های اتوماتیک تقریباً شبیه به هم است. تمامی این جعبه دنده ها، نیروی مکانیکی را از پیشرانه دریافت می کنند و توسط مبدل گشتاور به جعبه دنده انتقال می دهند. نیروی منتقل شده به جعبه دنده، شروع به چرخاندن محور ورودی جعبه دنده می کند.

 

علائم خرابی گیربکس اتوماتیک

علائم خرابی گیربکس اتوماتیک

بررسی روغن جعبه دنده اتوماتیک مثل بقیه جعبه دنده ها انجام می شود. گیت روغن را بیرون بیاورید. اگر روغن روی گیت، تیره رنگ بود و ریزگرد داشت، بوی روغن سوخته می داد و غلظت آن کم بود، گیربکس خودروی شما نیاز به بررسی دارد.

سطح روغن جعبه دنده را هم بررسی کنید. ممکن است جعبه دنده دچار ترک، خوردگی و نشتی روغن شده باشد. گاهی اوقات هم نشتی در یکی از قطعات یا اتصالات جعبه دنده است که به راحتی قابل تعویض و برطرف کردن است. پس بی معطلی به سراغ تعمیرکار بروید تا محل اصلی را تشخیص دهد. به خاطر داشته باشید که کمبود روغن باعث گرم شدن بیش از حد گیربکس می شود و تعویض دنده را سخت می کند. کم شدن روغن گیربکس، برابر با مرگ گیربکس اتوماتیک است.

لغزش گیربکس از جمله مشکلاتی است که ممکن است هر کسی با آن مواجه نشود. اگر با گرفتن پدال گاز، تغییری در سرعت خودرو ایجاد نشد، گیربکس شما لغزش دارد. در چنین مواقعی نباید رانندگی کنید، زیرا لغزش جعبه دنده به سرعت روی کلاچ اثر می گذارد و آن را دچار ساییدگی می کند. برای تعویض دیسک کلاچ های ساییده شده باید جعبه دنده باز شود.

اگر تعویض دنده به راحتی انجام نشود و با ضربه ای غیر طبیعی همراه باشد، جعبه دنده خودرو به اصطلاح، تقه می زند.

 

عوامل خرابی گیربکس اتوماتیک

عوامل خرابی گیربکس اتوماتیک

جعبه دنده اتوماتیک، همان طور که از نامش پیداست، عملکردی خودکار دارد. مهم ترین عملی که باید برای مراقبت از این سیستم انجام داد، نداشتن تغییر در حالت های ناگهانی و عدم استفاده از حالتی مغایر با شرایط خودرو است. با مطالعه موارد زیر، بیشتر متوجه این نکته خواهید شد:

وقتی در وضعیت خلاص، پا روی پدال گاز گذاشته اید، حالت D)  Drive) را انتخاب نکنید.

در زمان حرکت خودرو، دنده جعبه دنده (P, R, N, D) را تغییر ندهید.

قبل از توقف کامل خودرو، حالت P)  Park) را فعال نکنید.

در سرازیری ها، از حرکت با دنده خلاص بپرهیزید.

سرویس های دوره ای و استفاده از روغن مخصوص هر خودرو را فراموش نکنید.

 

گیربکس چیست؟ (Manual Transmission)

جعبه دنده دستی

وظیفه جعبه دنده ، کنترل نیروهای وارد شده از سمت موتور و تنظیم سرعت چرخ هاست. جعبه دنده های دستی جزو ساده ترین سیستم های جعبه دنده است. جعبه دنده دستی با کمک چرخ دنده های مختلف و سرعت های متفاوت شان، نیرو را از موتور، دریافت و آن را به چرخ ها منتقل می کند. منظور از چرخ دنده های مختلف، همان دنده های سنگین و سبک است. دنده های سنگین به لحاظ وزنی، سنگین تر از دنده های سبک هستند، چرا که قطر آن ها بیشتر است. در شکل زیر، دو نمونه چرخ دنده سبک و سنگین می بینید.

تعداد دنده های روی چرخ دنده سنگین، بیشتر از تعداد دنده های روی چرخ دنده های سبک است؛ بنابراین مدت زمانی که طول می کشد تا چرخ دنده سنگین یک دور بزند، بیشتر از یک دور کامل چرخ دنده سبک است. دلیل قدرت بیشتر و سرعت کمتر دنده های سنگین نیز همین تفاوت فیزیکی است. ارتباط سیستم جعبه دنده با موتور به وسیله پدال کلاچ، قطع و وصل می شود، به این صورت که با گرفتن کلاچ، ارتباط موتور و جعبه دنده قطع و با رها کردن آن، ارتباطشان برقرار می شود.

 

علائم خرابی گیربکس دستی

روغن گیربکس

نشت روغن از جعبه دنده دستی، جزو علائم خرابی این سیستم محسوب می شود.

شنیدن صداهای غیر عادی، از جمله نشانه هایی است که با بروز آن، دنده های جعبه دنده را باید تعویض کرد. یکی از دلایل بروز چنین مشکلی، کمبود روغن جعبه دنده است.

گرم شدن بیش از اندازه جعبه دنده نیز یکی از نشانه های خرابی آن و از نتایج کم شدن یا بی کیفیت شدن روغن جعبه دنده است. یکی از مهم ترین وظایف روغن جعبه دنده، خنک کردن جعبه دنده است.

دنده ها به راحتی تعویض نمی شوند. در چنین مواقعی اگر از سالم بودن و عملکرد صحیح کلاچ خودروی تان مطمئن بودید، به سراغ عیب یابی سیستم جعبه دنده بروید.

اگر در حین رانندگی، دنده به صورت خود به خود از جا پرید و از جای خود خارج شد، قطعاً سیستم جعبه دنده شما به مشکل برخورده است.

لرزش غیر عادی دسته دنده، نشانه دیگری است که ممکن است به دلیل عدم نصب صحیح آن پیش آید.

 

عوامل خرابی گیربکس دستی

عوامل خرابی گیربکس دستی

اگر جزو رانندگانی هستید که بی جهت و برای مدت طولانی، پای خود را روی کلاچ نگه می دارند، بهتر است بدانید که این کار نادرست از دلایل اصلی خراب شدن جعبه دنده است. این کار باعث می شود که بلبرینگ های شفت داخلی جعبه دنده با صفحه کلاچ درگیر شده و دچار فرسایش شوند.

رانندگی با دنده نامناسب و کشیدن دنده معکوس نیز باعث خراب شدن جعبه دنده خودرو می شود.

کم یا بی کیفیت بودن روغن جعبه دنده، خوردگی و ساییدگی دنده، کشویی دنده یا دنده برنجی، خراب شدن بلبرینگ ها، فنر و ساچمه هم از دیگر دلایل خرابی جعبه دنده دستی است.

 

گیربکس پراید

گیربکس پراید یکی از ضعیف ترین گیربکس هاست. شاید هزینه تعمیر و نگهداری گیربکس پراید نسبت به سایر خودروها بالا نباشد، اما باید به نشانه های خرابی آن توجه داشته باشید. علائم خرابی پراید همان مواردی است که در بالا اشاره شد.

 

برای خرید انواع لوازم یدکی پراید ، لوازم یدکی سمند ، لوازم یدکی پژو و … از فروشگاه آنلاین توربویدک کلیک کنید!

 

هر نکته ای را که فکر می کنید از خرابی انواع جعبه دنده جلوگیری می کند، برای توربومگ بنویسید. اگر در مورد نوع خودرویی که دارید و جعبه دنده آن اطلاعاتی دارید، با ما در میان بگذارید. چون این سیستم جزو مهم ترین قسمت های خودرو است، توربومگ سعی دارد هر نکته ای را که به آگاهی دیگران کمک می کند، در این مقاله بگنجاند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • با سلام ۴۰۵slx مدل ۹۶ دارم دنده ک میزارم ماشینو حرکت میکنم خوبه تا پامو از روی گاز برمیدارم یک صدای خرخر یا خش خش میکنه عیبش چیست…ممنون از همراهیتون####

    • سلام خسته نباشید
      بنده ماشین پراید دارم مدل ۹۵
      ماشین رو از سرعت بالا ک میارم پایین حدود سرعت ۴۰ کیلومتر میندازم دنده ۲ یه صدای قرچی میده آیا علت چیست؟ممنون میشم جواب بدید

  • سلام من تازه دارم رانندگی یاد میگیرم. وقتی ماشین روی دنده عقب بود، پامو از روی کلاچ برداشتم و یه صدای خیلی وحشتناکی شنیده شد و وقتی خواستم دنده رو بذارم روی دنده یک یه صدای دیگه ای شنیدم مث اینکه چیزی جا بیفته سرجاش. ماشین تا دم خونه رفت اما فرداش که همسرم خواست برونه دنده خوب جا نمیرفت و صدای خرد شدن چیزی به گوشش میخورد و مجبور شد متوقف کنه خودرو رو. ماشینمون پراید هستش، ممکنه گیربکسش خراب شده باشه؟ ایا این اشکال هزینش بالاست؟
    ممنون میشم راهنماییم کنید

    • سلام من ماشین ۱۱۱دارم بعضی وقتها بیشتردنده عقب میندازم یه صدای میده بعضی وقتاخوب جامیره مشکلش چیه.

    • باسلام احتمال زیاددنده ها یابرنجی دنده شکسته بایدگیربکس روبازکنیدتعمیربشه والا آسیب جدی ترمیشه

  • سلام ماشین پراید دارم الان چند روزه ماشین از حدود سرعت ۴۰به بالا صدایی شبیه به صدای خراب شدن سر پلوس میدهد هر چی هم سرعتم بیشتر میشه صدای تق تق بیشتر میشه اما وقتی پا روی کلاچ میزارم یا ماشین رو خلاص میکنم توی سرعت بالا صدا هم قطع میشه اگه لطف کنیند راهنماییم کنید مشکل از کجاست در ضمن چند روز پیش هم گردگیرهای پلوس خراب شده بود بردم درستشون کنه بلبرینگ ته پلوس جوشی بود افتاده بود توی ته پلوس که رفتم جوش دادمش امکان داره بلبرینگ ته پلوس رو خراب کرده صدا مال اونه

    • سلام شما تا هرچقدر که میتوانید سرعت خودرو را بالاببرید این صدا بر طرف میشود سرعت بالای ۱۰۰