کارتل خشک چیست و این سیستم چه مزایایی دارد؟

دسته بندی مطلب: نکات فنی خودرو
نویسنده : محمدرضا سعیدپور
  • ۷ مهر ۱۳۹۹
  • 142
  • 0
  • مدت مطالعه :6 دقیقه

ابتدا اندکی در مورد سیستم روغن رسانی معمول خودروها صحبت می‌کنیم و سپس تکنولوژی کارتل خشک را توضیح می‌دهیم. سیستم روغن رسانی اکثر خودروهای شهری از نوع کارتل خیس است و با یک مخرن روغن بزرگ در پایین موتور کار می‌کند. اما این سیستم در خودروهایی با کاربردهای خاص دارای مشکلاتی بود که نهایتا سیستم کارتل خشک ابداع و توسعه داده شد. با این مقاله از توربومگ همراه شوید.

سیستم معمول خودروها و یا همان کارتل خیس

در اکثر خودروهای شهری یک مخزن روغن بزرگ در پایین موتور قرار دارد. روغن موتور بعد از عبور از یاتاقانها و سرسیلندر و روغن کاری دیواره سیلندر به این مخزن بر می‌گردد. در داخل این مخزن یک پمپ مکنده قرار دارد که روغن جمع شده را با استفاده از توان موتور ( پمپ توسط میل لنگ موتور به چرخش در می‌آید ) دوباره به کانال‌های روغن تزریق می‌کند. این سیستم به خوبی روغن را در تمام بخش‌های حیاتی موتور به گردش در می‌آورد.

کارتل خیس آمریکایی 350

مشکلات سیستم کارتل خیس

. از جمله مشکلات این سیستم، در رانندگی با دور بالا ظاهر می‌شود. در دور بالا پیش از آن که روغن ارسال شده توسط پمپ به مخزن بازگردد، سطح روغن موتور کاهش پیدا می‌کند و اگر این افت سطح روغن به جایی برسد که نازل پمپ از داخل روغن خارج شود ، افت فشار روغن رخ می‌دهد که بسیار آسیب زننده است. در ترمزگیری و شتاب گیری های شدید و حتی حرکت در شیب‌های تند، روغن موتور به یک سمت کارتل منتقل می‌شود و در نتیچه نازل پمپ از داخل روغن خارج شده و افت فشار رخ می‌دهد. در این سیستم اضافه کردن یک مخزن خنک کننده‌ی روغن بسیار سخت است و معمولا روغن داغی که تازه از قطعات موتور عبور کرده را دوباره به موتور خوراک می‌دهد

سیستم کارتل خشک چیست و چگونه کار می‌کند؟

در این سیستم کارتل بزرگ موجود در پتایین موتور با یک مخزن کوچک جایگزین می‌شود. ارتفاع روغن در این مخزن کوچک به سرعت بالا می‌آید. در نتیجه نازل به سختی از روغن خارج می‌شود. نازل روغن کاملا به سطح پایینی این مخزن کوچک نزدیک شده و تا ذره‌ی آخر روغن جمع شده در این کارتل کوچک را مکش می‌کند. این سیستم روغن رسانی دارای حد اقل دو پمپ روغن است که یک پمپ مکنده وظیفه‌ی خالی کردن کارتل کوچک را دارد و یک پمپ پر فشار که روغن را به داخل کانال‌های موتور تزریق می‌کند.

مسیر روغن به این شکل است که روغن جدا شده از قطعات موتور به داخل کارتل کوچک ریخته می‌شود و توسط پمپ مکنده از کارتل خارج می‌شود. در مرحله‌ی بعد روغن موتور به یک مخزن ثانویه فرستاده می‌شود. این مخزن روغن موتور پمپ نشده ر ا در خود نگاه می‌دارد. این مخزن از بالا پر می شو و از پایین توسط پمپ پر فشار به کانال‌های روغن تزریق می‌شود.

شکل ظاهری این مخزن به صورت یک استوانه‌ی بلند است و داخل آن چند لایه از پره‌های فلزی قرار دارد که از ترکیب شدن روغن تازه مکیده شده از کارتل و روغنی که درحال تزریق شدن به موتور است جلوگیری می‌کند. درواقع تا حدی روغن پیش از ارسال دوباره به موتور برای خنک شدنزمان در اختیار دارد. در این سیستم سطح روغن موجود در کارتل بسیار کم است به همین دلیل به این سیستم کارتل خشک می‌گویند.

برای خرید آنلاین لوازم یدکی خودروکلیک کنید!

سیستم کارتل خشک مرسدس بنز

انواع کارتل خشک

‌از آنجا که این سیستم اولین بار برای خودروهای مسابقه‌ای طراحی شد، بارها مورد بازبینی قرار گرفت و نسل‌های گوناگونی از این سیستم معرفی شد.

در نسلی از سیستم کارتل خشک، با پایین اومدن سطح روغن در کارتل، مکش پمپ باعث کاهش فشار هوای داخل محفظه ی زیر میل لنگ می شود. البته در این سیستم تمام کانل‌ها و مخازن روغن باید نسبت به هوای بیرون آب بندی باشند. با این کار اختلاف فشار میان محفظه احتراق و محفظه کارتل افزایش پیدا می‌کند و در نهایت آب بندی رینگ ها و قدرت موتور افزایش پیدا میکند.

در نسلی دیگر در بین مسیر میان پمپ مکنده و مخزن ذخیره‌ی روغن یک خنک کندده قرار می‌دهند تا روغن موتور را خنک کنند.

در نسلی از این سیستم از بالای مخزن ذخیره به محفظه‌ی کارتل یک کانال هوایی ایجاد می‌کنند تا بخارات روغن توانایی رفت و آمد بین این دو نقطه و همچنین ارسال به مسیر هواکش موتور را داشته باشند.

مزایا و معایب کارتل خشک

ازجمله مزایای این سیستم افزایش ظرفیت روغن موتور خودرو همزمان با کاهش وزن موتور می‌باشد. قطعات دوار پایینی موتور مانند میل لنگ، آزادی بیشتری برای خرخش دارند. به دلیل مساحت سطح کم کارتل زیر موتور، سرعت حرکت روغن در آن زیاد است و در نتیجه آلودگی‌ها و براده های موتور در کف مخزن روغن ته نشین نمی‌شوند. اینرسی وزن روغن از موتور کاسته می‌شود و نصب قطعات اضافه همچون سنسور‌های دما و فشار روغن و یا خنک کن روغن در این سیستم بسیار آسان تر می‌باشد.

در مقابل این مزایا ، معایبی چون افزایش پیچیدگی عملکرد موتور و همچنین افزایش قیمت و هزینه های نگه داری موتور را به دنبال دارد.

تبدیل سیستم کارتل خیس به کارتل خشک

آیا سیستم پیچیده‌تری نیز وجود دارد؟

همین سیستم کارتل خشک بسته به نوع موتور مصرفی می‌تواند پیچیده‌تر باشد. تعداد پمپ‌های مکنده با توجه به تعداد مناطقی که روغن در آنها جمع می‌شود افزایش پیدا می‌کند. گاه در موتورهای مسابقه‌ای حجیم دو یا چند خنک کننده در مسیر قرار می‌گیرد و یا دو یا چند فیلتر روغن به صورت موازی روغن ارسال شده به موتور را فیلتر می‌کنند. در یک مدل خاص ، نازل داخل کارتل بسته به اینکه خودرو در شتاب گیری و یا ترمز گیری باشد. تغییر جهت می‌دهد تا تمام روغن موجود در کارتل را به مخزن بفرستد.

حرف آخر

این سیستم در موتورهای چهارزمانه بسیار رایج است اما در موتورهای دوزمانه تنها در ابعاد بزرگ موتور ظاهر می‌شود. با توجه به هزینه‌ی بسیار زیاد تبدیل سیستم کارتل خیس به کارتل خشک ، این تغییر به هیچ وجه توصیه نمی شود. اگر خودروی شما دارای سیستم کرتل خشک می‌باشد ، حتما از روغن با کیفیت و مرغوب استفاده کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *