سیستم ESP چیست و وجود آن چه اهمیتی دارد؟

دسته بندی مطلب: نکات آموزشی خودرو
نویسنده : محمدرضا سعیدپور
  • ۱۷ آبان ۱۳۹۹
  • 46
  • 0
  • مدت مطالعه :6 دقیقه

کنترل پایداری الکترونیکی (ESC) ، برنامه‌ی کنترل پایداری (ESP) و یا کنترل دینامیکی پیداری (DSC) اسم‌هایی است که به  سیستم ESP داده شده است. این سیستم یک مجموعه‌ی کامپیوتری است که وظیفه‌ی افزایش پایداری خودرو را در مواقعی که چسبندگی خودرو به جاده کاهش پیدا می‌کند (خودرو شروع به سرخوردن می‌کند) را داراست. این سیستم با دسترسی و اعمال نیروی ترمز به هرکدام از چرخ‌ها به صورت جداگانه خودرو را به مسیری که راننده توسط فرمان مشخص کرده باز می‌گرداند. با این مقاله از توربومگ همراه شوید.

یک مثال برای عملکرد ESP

فرض کنید با سرعت بالا وارد یک پیچ می‌شوید و سنسورهای این سیستم به درستی خارج شدن خودرو از کنترل را تشخیص می‌دهد و با استفاده از سیستم ترمز به منظور کنترل خودرو مداخله می‌کند. اگر فرمان خودرو توسط راننده به گونه‌ای چرخانده شود که خودرو دچار بیش فرمانی شده باشد، چرخ جلو-بیرونی ترمز می‌گیرد تا حالت بیش فرمانی از بین برود و اگر فرمان‌گیری موجب کم فرمانی شود به منظور افزایش زاویه چرخش خودرو، چرخ عقب-درونی خودرو ترمز می‌کند. اگر راننده در حین عبور از پیچ به فشار دادن پدال گاز ادامه دهد و این گاز دادن با نتایج محاسبه شده توسط کامپیوتر مغایرت داشته باشد، توان خروجی از موتور توسط سیستم ESP محدود می‌شود.

توجه داشته باشید که ESP فرمان‌پذیری خودرو را بهبود نمی‌بخشد بلکه اگر خودرو از کنترل خارج شود، به کنترل کردن خودرو کمک می‌کند.

سنسور سرعت چرخش چرخ

نحوه عملکرد کلی سیستم ESP

حین رانندگی عادی، به طور مداوم این سیستم جهت حرکت خودرو و جهت فرمان را کنترل می‌کند. جهت انتخابی راننده که توسط میزان چرخش فرمان را مشخص می‌شود را با جهت حرکت لحظه ای خودرو مقایسه می‌کند. جهت حرکت لحظه‌ای خودرو توسط اندازه‌گیری شتاب عرضی، سرعت دوران خودرو و سرعت چرخش هر یک از چرخ ها محاسبه می‌شود.

سیستم ESP تنها زمانی مداخله می‌کند که احتمال از کنترل خارج شدن خودرو زیاد باشد. برای مثال زمانی که خودرو در جهتی که راننده فرمان داده حرکت نمی‌کند. این حالت در شرایط متفاوتی ظاهر می‌شود. برای مثال : بیش فرمانی و کم فرمانی خودرو، وارد شدن خودرو به حاشیه خاکی جاده، جاده‌ی لغزنده و یا آب سوای چرخ‌ها.

سیستم ESP مرکز ثقل خودرو را پیدا می‌کند و بعد از محاسبه‌ی جهت چرخش و لیز خوردن خودرو، به گونه‌ای ترمزگیری می‌کند که گشتاوری در جهت معکوس و هم محور با محور عمودی خودرو ایجاد شود. این سیستم از سطوح خشک سیمانی تا سطوح یخ زده عملکرد دارد. ثابت شده که پاسخ این سیستم به انواع شرایط سر خوردن و چرخیدن خودرو از یک انسان بسیار مطلوب تر بوده است.  در بسیاری از موارد دیده شده که این سیستم پیش از آنکه متوجه شروع خارج شدن خودرو از کنترل بشود. این سیستم شروع به عملکرد و کنترل خودرو کرده است.

هرگاه که این سیستم وارد عمل می‌شود توسط یه چراغ و یا یک بوق کوچک، مداخله کردن خود را به راننده اعلام می‌کند تا راننده متوجه شود که دستورات داده شده توسط او خارج از توانایی این خودرو است و یک کامپیوتر درحال کمک به خودرو می‌باشد.

برای خرید آنلاین لوازم یدکی خودرو کلیک کنید!

اصلاح مسیر خودرو

استفاده از ESP در آفرود

از آنجا که این سیستم چسبندگی به سطح و همچنین پایداری خودرو را افزایش می‌دهد در خودروهای شاسی بلندر آفرود بسیار پرکاربرد است. این خودروها مرکز ثقل بالایی دارند و در هنگام فرمان گیری به سرعت از کنترل خارج می‌شوند. میزان بازده این سیستم و توانایی آن در کنترل خودرو به شدت به تعداد سنسور‌ها و همچنین میزان اطلاعات ورودی به آن و دسترسی‌هایی که به این سیستم در کامپیوتر خودرو داده می‌شود وابسته است.

در هنگام عبور از شیب در این خودروها بسته به میزان شیب سیاست انتقال نیروی موتور به هر چرخ توسط این سیستم کنترل می‌شود. در واقع از انتقال نیرو به چرخی که کمترین چسبندگی را دارد جلوگیری می‌کند و در مقابل نیروی موتور را از طریق کنترل عملکرد دیفرانسیل به محوری که چسبندگی بیشتری دارد منتقل می‌کند.
این عمل با اعمال ترمز به چرخی که با سرعت بیشتری نسبت به دیگر‌چرخ‌ها شروع به گردش کرده انجام می‌پذیرد.

وقتی که ESP دستور قفل شدن یک چرخ را بدهد، کامپیوتر دستورات سیستم ABS را دور می‌زند و ترمز با حداکثر توان در چرخ مذکور و به صورت پیوسته فعال می‌شود.

استفاده در ESP در آفرود

سیستم ESP با چه سیستم‌هایی همکاری می‌کند؟

سیتم ESP با ABS ترکیب می‌شود و امکان کنتل میزان ترمز بر روی هر چرخ فراهم می‌آورد. در نوعی دیگر سیستم ESP  با سیستم‌های کنترل کشش مانند TCS ویا ASR همکاری می‌کند و در صورتی که در هنگام شتاب گیری های شدید یکی از چرخ‌ها تماس خود را از دست بدهد با اعمال ترمز سیستم را به حالت پایدار برمی‌گرداند.

در ESP نیز یک مدولاتور هیدرولیک روغن ترمز وجود دارد که بسیار به مدولاتور ABS شبیه است اما تفاوت مشخصی در نحوه‌ی عملکرد دارد. مدولاتور ESP توانایی افزایش قدرت ترمزگیری را در هرچرخ دارد و همچنین می‌تواند سیستم خلئی بوستر ترمز را فعال کند.

این سیستم با چه نام‌هایی شناخته می‌شود؟

ESP  : برنامه الکترونیکی پایداری که توسط کارخانه‌های رو برو استفاده می‌شود. آئودی – بنتلی – بوگاتی – کرایسلر – سیتروئن – دوج – هیوندای – هولدن – جیپ – کیا – لامبورگینی – اوپل – پژو – رنو – سکانیا – اشکودا – اسمارت – سوزوکی – ولکس‌واگن

ESC  : کنترل الکترونیکی پایداری که عملکردی دقیقا مشابه دارد و توسط این کارخانه‌ها استفاده می‌شود : فیات – هیوندای – کیا – لوکسجن – پروتون – اشکودا – تسلا.

VDC : کنترل دینامیکی خودرو که نام دیگری برای این سیستم است و در این خودروها استفاده می‌شود : آلا رومئو – فیات – اینفینیتی – نیسان – پروتون – سوبارو –

این سیستم با اسامی گوناگون دیگری چون DSTC در ولوو ، PCS در اولدزموبیل ، ASC در میتسوبیشی و … نیز استفاده می‌شود اما همگی عملکردی بسیار مشابه یک دیگر دارند و سعی می‌کنند خودرو را در هر شرایطی در مسیری که راننده می ‌خواهد هدایت کند….

آیا تجربه‌ی رانندگی با خودرویی که ESP دارد را دارید ؟ آیا تا به حال چراغ ESP خودروی شما روشن شده؟ برای ما از تجربیات خود بنویسید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    در حال حاضر 0 از 0 تا نمایش داده می شود