گیربکس خودرو و علائم خرابی آن !

دسته بندی مطلب: نکات فنی خودرو
نویسنده : حسام اینانلو
  • ۵ اسفند ۱۳۹۹
  • 35
  • 0
  • مدت مطالعه :10 دقیقه

گیربکس خودرو یا جعبه دنده به عنوان سیستم مکانیکی پیچیده، وظیفه کنترل و تنظیم قدرت تولیدی توسط پیشرانه را برعهده دارد. در حقیقت گشتاور تولیدی توسط موتور باید متناسب با نیاز به چرخ‌های خودرو منتقل شود که جعبه دنده تنظیم میزان انتقال را انجام می‌دهد.

سیستم انتقال‌دهنده خودرو، شامل کلاچ، جعبه دنده و دیفرانسیل است که در کنار هم عمل انتقال نیرو را در کنار هم به صورت پیوسته انجام می‌دهند تا نیرو به چرخ‌ها منتقل شود.

در این میان گیربکس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و با توجه به گرما و اصطکاک ناشی از اجزای متحرک، جعبه دنده به مرور زمان با خرابی مواجه می‌شود که با دیدن علائم خرابی گیربکس باید سریعا به رفع مشکل اقدام کرد؛ از این‌رو هرگونه نشانه خرابی در این قطعه سبب اختلال در سیستم انتقال نیرو می‌شود و برای تعمیرات گیربکس خودرو به تخصص و دانش فنی بالایی نیاز است.

در اینجا سعی خواهیم کرد تا به اطلاعات کامل و جامعی در ارتباط با گیربکس خودرو، مشکلات، علائم خرابی و تعمیر این قطعه مکانیکی در اختیارتان قرار دهیم؛ بنابراین پیشنهاد می‌کنیم تا انتهای این مطلب از توربومگ با ما همراه باشید.

گیربکس خودرو

گیربکس خودرو چیست؟

گیربکس یا جعبه دنده(Gearbox)  خودرو یک قطعه مکانیکی است که ساختار پیچیده‌ای دارد و وظیفه کنترل و تنظیم گشتاور تولیدی توسط موتور که باید به چرخ‌ها منتقل شود را برعهده دارد. گیربکس در واقع این امکان را برای راننده فراهم می‌کند تا خودرو را با سرعت‌های مختلف در شرایط متفاوت کنترل کند.

علاوه بر کنترل میزان نیرو به چرخ‌ها، گیربکس خودرو در پیشگیری از سرعت‌های ناخواسته، تنظیم جهت حرکت خودرو و کار کردن موتور بدون حرکت خودرو نقش دارد؛ بنابراین به عنوان یکی از مهمترین قطعات خودرو شناخته می‌شود که به مرور زمان در اثر گرما و اصطکاک بیش از حد اجزا، دچار خرابی می‌شود که با علائمی همراه خواهد بود تا رانندگان با مشاهده این نشانه‌ها، سریعا خودرو را به تعمیرگاه تخصصی ببرند و تعمیرات گیربکس اتومبیل انجام شود.

برای خرید آنلاین دیسک و صفحه خودرو کلیک کنید!

علائم خرابی گیربکس خودرو

علائم خرابی گیربکس خودرو

گیربکس یا جعبه دنده از ساختار پیچیده‌ای برخوردار است که با گذشت زمان دچار خرابی و مشکل می‌شود. گیربکس به عنوان یک قطعه مکانیکی مانند سایر سیستم‌های مکانیکی در هنگام خرابی با علائم و نشانه‌هایی مانند عملکرد نادرست و صدای ناجور همراه خواهد بود؛ از این‌رو به تعمیرات گیربکس توسط مکانیک متخصص و با تجربه نیاز است. در ادامه برخی از علائم و مشکلات گیربکس را به صورت مختصر بیان می‌کنیم:

جا نرفتن یا سخت جا رفتن دنده اتومبیل

تعویض دنده یکی از مهمترین مراحل در رانندگی است؛ از این‌رو جا نرفتن یا سخت جا رفتن دنده خودرو برای راننده دردسر ساز خواهد بود. در چنین مواقعی عوض کردن دنده با تاخیر و ایجاد صدا همراه است که دلیل این مشکل، می‌ تواند یکی از موارد زیر باشد:

  1. کامل کلاچ نگرفتن: اگر کلاچ را تا انتها فشار ندهید، ممکن است دنده به راحتی جا نرود اما اگر این کار را انجام دادید و مشکل برطرف نشد، باید سطح روغن جعبه دنده (روغن واسکازین) را چک کنید که پایین‌تر از حد معمول نباشد.
  2. اختلال در اهرم دنده: در صورت وجود اختلال در سیم کلاچ (نرمی یا سفتی بیش از حد)، خرابی صفحه سلکتور (صفحه جا‌به‌جایی دنده)، مشکل در فلایویل و اختلال در ماهک‌های دنده، ممکن است مشکل تعویض دنده به‌وجود آید.
جا نرفتن یا سخت جا رفتن دنده اتومبیل

نشت روغن گیربکس

یکی از قابل تشخیص‌ترین علائم خرابی گیربکس، نشت روغن است که به عنوان مرسوم‌ترین علت خرابی هم شناخته می‌شود که باید در سریع‌ترین زمان ممکن تعمیر شود؛ زیرا روغن جعبه دنده یا روغن واسکازین به عنوان مایع هیدرولیک عمل کرده و مانند خون در شریان‌های گیربکس جریان دارد تا موتور از کار نیفتد. روغن واسکازین باید رنگ قرمز روشن داشته باشد و برخلاف روغن موتور سوخته و مصرف نمی‌شود، بلکه باید پس از طی کردن مسافت مشخص تعویض شود؛ بنابراین اگر هنگام چک کردن سطح روغن گیربکس متوجه پایین بودن سطح آن شدید، بدون تردید نشتی وجود دارد و باید سریعا به مکانیک مجرب و کارآزموده مراجعه کنید.

لرزش یا احساس برخورد دو قطعه به یکدیگر  

اگر هنگام حرکت با لرزش و تکان یا ایجاد صدای برخورد دو قطعه در زمان تعویض دنده در گیربکس دستی مواجه شدید، احتمالا گیربکس خودرو با مشکل مواجه شده است. حال در گیربکس اتوماتیک به جای ایجاد سر و صدا، لرزش و تکان خوردن دنده زمانی‌که در دنده قرار دارد، احساس می‌شود. به‌طور کلی هر چه مشکل شدیدتر باشد؛ یعنی خرابی به سایر قسمت‌ها منتقل شده است و لرزش ممکن است ناشی از شکستگی دسته موتور، شکستگی یا خرابی پلوس، کیفیت پایین یا کم بودن میزان روغن واسکازین و مشکل در صفحه کلاچ و دیسک باشد که باید در سریع‌ترین زمان ممکن به عیب‌یابی و رفع مشکل اقدام کرد.

لرزش یا احساس برخورد

شنیدن صدای ناله و زوزه

زمانی‌که صدای ناله یا زوزه با شدت کم یا زیاد به گوش می‌رسد، می‌تواند نشانه خرابی دندانه‌های دنده یا یاتاقان توپی باشد. این مشکل وقتی که روغن واسکازین کم باشد، سبب اصطکاک بین دو سطح سخت و ایجاد صدا می‌شود که در چنین شرایطی حتی اگر روغن برای روانکاری جایگزین شود، چرخ دنده‌های آسیب‌دیده به حالت اول باز نمی‌گردند و باید حتما عوض شوند.

از دیگر دلایل ایجاد صدا ناشی از خوردگی، می‌توان به حمله آب موجود در روغن گیربکس به سطح فولاد چرخ دنده‌ها اشاره کرد که منجر به خوردگی فولاد می‌شود؛ بنابراین تمیزکاری دندانه‌ها و روانکاری مداوم، می‌تواند صدای زوزه گیربکس خودرو را تا حد زیادی کاهش دهد اما برای خلاص شدن از این مشکل باید حتما به مکانیک مجرب مراجعه کرد.

برای خرید آنلاین لوازم یدکی خودرو کلیک کنید!

استشمام بوی سوختگی

بدون تردید استشمام هر بوی سوختگی در ماشین نگران‌کننده است. روغن گیربکس برای روانکاری سطوح فلزی و سرد نگه داشتن قطعات استفاده می‌شود و گرم شدن بیش از حد روغن واسکازین، یکی از دلایل بوی سوختگی خواهد بود؛ از این‌رو روغن جعبه دنده باید در زمان مناسب تعویض شود تا گرمای ناشی از آن به افزایش اصطکاک، خوردگی قطعات و ایجاد مواد زائد منجر نشود و در نهایت از خرابی گیربکس خودرو جلوگیری کند. از دیگر دلایل بوی سوختگی، پایین آمدن سطح روغن یا استفاده از روغن واسکازین نامناسب خواهد بود.

بیرون پریدن دنده

گیربکس خودرو در حالت عادی تا زمانی‌که تغییر دنده توسط راننده به صورت دستی یا اتوماتیک انجام نشود، در همان دنده باقی می‌ماند. چنانچه هنگام رانندگی، دنده به‌طور ناگهانی از جای خود خارج شود و به حالت خلاص درآید؛ یعنی یکی از مشکلات زیر در سیستم دنده خودرو وجود دارد:

  • ساییده شدن خوردگی در خارها و بوش‌های داخلی دنده‌ها
  • ساییده شدن کشویی
  • شُل بودن بلبرینگ‌های سر و ته گیربکس

بکسواد کلاچ

بکسواد کلاچ در واقع مشکلی است که شامل فشار دیسک صفحه در هنگام فشار دادن پدال کلاچ ‌‌(درگیر بودن کلاچ با فلایویل) است. در چنین شرایطی کلاچ در حال چرخش بوده و تعویض دنده به سختی صورت می‌پذیرد و هر بار تعویض دنده با صدای برخورد دو قطعه با یکدیگر همراه خواهد بود. با توجه به ارتباط بیش از حد و مداوم دیسک صفحه و پدال، با گذشت زمان درگیری بین کلاچ و فلایویل زیاد می‌شود که در نهایت بکسواد کلاچ رخ می‌دهد. لازم به ذکر است که تعمیر این مشکل نسبت به سایر مشکلات گیربکس راحت‌تر است.

تعمیرات گیربکس خودرو در تعمیرگاه تخصصی

همانطور که اشاره شد، گیربکس خودرو با هدف انتقال نیرو از موتور به چرخ‌های محرک تعبیه شده است؛ از این‌رو اگر جعبه دنده و اجزای آن به درستی عمل نکنند، ماشین حرکت نخواهد کرد. گیربکس به عنوان قطعه مکانیکی به مرور زمان دچار خرابی و اختلال در اجزا می‌شود که رانندگان، می‌توانند با رعایت دستورالعمل‌های ساده تعمیر، نگهداری و برنامه‌ریزی، عمر مفید جعبه دنده را افزایش دهند تا عملکرد بهتر این قطعه را تجربه کنند. اگر با علائم خرابی گیربکس مواجه شدید، پیشنهاد می‌کنیم در اسرع وقت به تعمیرگاه تخصصی مراجعه کنید تا مشکل سریعا برطرف شده و در طولانی مدت، هزینه‌های بیشتری به شما تحمیل نشود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *